Бірлесу мен бірлестіктер.

Күнделік жүргізу қозғалысы алдында, блогтағы ақпаратты қабылдау аудиториясы кім, оларды қандай тақырып қызықтыратыны белгісіз еді... Сондықтан ең алғаш блог авторлары журналистер, ғылыми қызметтегі адамдар мен жазушысымақтар еді. Кейін блогерлік үрдіс кеңейді және бүгінгі таңда көп адамдар әлемторда жеке күнделігін жүргізбесе де блогерлік сервисте өз аккаунтын ашуға мәжбүр болады. Себебі аккаунттың иесі басқа блогтардағы жаңалықтарға жазылып, онда өз пікірін қалдырып, пікірталасқа қатыса алады. Блогерлердің бірлестігі немесе қозғалысы деген тіркестер де блогосферада бар. Өздеріне қызықты тақырыптарға немесе бір-бірімен алдын-ала келісілген істерді тыңдыруға итермелейтін блогерлер тобы өзара пікір алмасу, байланысу арқылы көп мәселелерді талқылап, түрлі шараларды ұйымдастырады. Дәстүрлі БАҚ немесе үлкен компаниялар сайттарында да жеке блогтар пайда болды, олар блогерлік сервистерге тәуелді емес, бірақ блог принциптері бойынша жұмыс істейді. Жеке күнделік болғасын, бұнда жеке басқа қатысты ақпарат көп және басқа адамдар жайлы жағымды, жағымсыз ой-пікірлер де болуы мүмкін(мысалы бастығы немесе қызмет атқаратын компаниясы туралы). Өз блогында Delta Airlines американдық авиакомпанияның қызметкері Эллен Симонетти ұшақ бортында униформамен түскен суретін жариялап, коммерциялық құпияны ашты деген кінәмен, жұмыстан шығарылған еді. Кейін Симонетти «Блогерлерді қорғайтын комитет» құрды. Олардың алғаш акциясы Ирандық "кибердиссиденттерді" қорғауға арналған еді. Ирандық блогерлер жиі прогрессивті оппозициясының өкілдері болып саналады, осы жолы антитәртіптік сарында материал жариялағаны үшін түрмеге қамалған еді. «Комитет» қарсылық көрсету мақсатымен, әр қайсысы өз блогына "Free Mojtaba and Arash Day" (Моджаб пен Арашты босататын күн)деген бір ғана сөйлемді келісілген күні жариялаған еді. Бұл акция қаншалықты нәтиже бергені белгісіз, бірақ осындай бірігу нәтижесінде басқа да маңызды мәселелер талқыланатыны белгілі, мысалы АҚШтағы Нэшвилл қаласы, Теннесси штатында блогерлер жиналып, Интернет кеңістігіндегі сөзбостандығы мен әлемтордың құқықтық басқаруы жайында конференция өткізді. Әрине, тек қана журналистика мен интернет технологиялары тақырыптармен шектелмей, басқа да әлеуметтік, мәдени, спорт, т.б. басшылықа ала отырып, жаңа пайдалы ақпарат пен әріптестерді тауып алуға болатыны сөзсіз. http://lenta.ru/articles/2005/05/17/blogs/

Бұл ақпарат үшін ақша төлеудің қажеті жоқ.

«Блог»– кез-келген тұлғаның ақпараттық «мөр» қалдыратын территория. «Блогерлер» әлемдік ақпарат Интернет кеңістігінде өмір сүреді және бір-бірімен арнайы кеңістік заңдары бойынша байланысады. Ал ақпараттық кеңістік шынайы өмірмен тығыз байланыста. Көп блогерлер басында блогтарға әуестенушілік ретінде қараса, бүгінде оларға жеке өмірінде үлкен орын алатын құбылыс ретінде қарайды. Біреу блог арқылы жақсы адаммен танысты, біреудің өмірге деген көзқарасы өзгерді, енді біреулер блог арқылы проблемасын шешті, ал кейбіреулер өзінің идеологиялық қарсыласымен пікірталасқа түсті...т.с.с. Сарапшылар блогерлікті «азаматтық журналистика» деп жиі айтады. Блогосферадағы қызықты оқиғалардың авторы оқырмандарын тез табады, әрі олардың пікірімен танысып, объективті түрде мәселені ашып, оңы мен солын айыруға көмектеседі. Бұл ақпарат үшін ақша төлеудің қажеті жоқ. Бірақ бұндай ақпарат көздері жауапқа тартылмайтынын тағы ұмытуға болмайды. Бұл «еркін бағдарламалық қамтамасыз етудің» (open source) ақпаратты-сараптамалық аналогия концепциясы. Кейбір жағдайларда блогер әлемдік деңгейдегі ақпараттың алғашқы қайнар көзі де болуы мүмкін. Мысалы «Норд-Остағы» террористік акт кезінде Интернет пайдаланушылар дәстүрлі БАҚтың ақпаратымен қоса, мәскеулік блогтардың ақпартын да үнемі оқып отырды; сонымен қатар, блог әлемінде Ирактан тікелей репортаждар мен т.б. маңызды ақпаратты жедел жеткізу үрдісі жоқ емес. Сонда журналистер мен блогерлер әріптестер, әлде бәсекелестер ме? Осы сұраққа тағы бір рет жауап берейік. Американың әлеуметтік Pew Internet & American Life Project орталығының зерттеулері бойынша «азаматтық журналистер» мен дәстүрлі журналист мамандар кеңістікті «ұрыс-төбелессіз» бөліп, БАҚ алғашқы ақпарат көзі болса, блогерлер оларға «ақпараттық жәрдемдесумен» масштабты түрде қамтамасыз етуде. Осыдан блогтар күннен күнге мультимедияландырылады, бұрын тек қана мәтін болса, бүгін сандық фототехника, сурет(олар үшін фотохостинг бар), үнхабар мен бейнехабарларға арналған бөлек платформалар да дамып жатыр.
http://lenta.ru/articles/2005/05/17/blogs/

Әлем күнделіктері.

Ребекка Блад\Rebecca Blood блог саласында ең таңымал мамандардың бірі және Weblog Handbook атты кітаптың авторы. Ребекканың блогы - Rebecca's Pocket. Блогинг саласында оның тәжірибесі мол болғандықтан жиі сұхбат береді, көп блогерлерді қызықтыратын сұрақтарға берген жауаптары Сіздерге де қызықты, әрі пайдалы болады деген ойдамын.
?: «Бүгінгі блогинг-қарапайым адамдарға арналған журнализм» деген пікір қалыптасты, сіз бұл пікірмен келісесіз бе?
Р: Блог-бұл бос контейнер. Оған журналистиканы да, беллетристиканы да, басқа кез келген тұжырымдарды да кіргізуге болады. Ал журналистика – бұл біріншіден тәжірибе. Кімде-кім ақпараттың сенімді көздерін қолданса және оларды тексеретін болса, сол журналистикамен айналысады деп айтуға болады. Бірақ блогерлердің көбісі тек өз ойын, пікірін білдіруге тырысады, ал журналистердің өзі барлық жарияланған материалды журнализм деп санайды, бұл да қате пікір. Дәстүрлі БАҚ өз күшін ешқашанда жоймайды, себебі журналистика бұл көп уақытты талап ететін қажырлы еңбек, ал көп адамдар бұған өз уақытын жұмсағысы келмейді немесе олардың мүмкіндігі шектеулі. Сондықтан да дәстүрлі БАҚ бұл біріншіден сенімді ақпарат, оның мәртебесі мен пәрменділігі де осында. Меніңше, жаңа медиа-кеңістігiнде блогер де, журналист те орын табады. Алайда, блогерлердің көбісі дәстүрлі БАҚтың материалдарын қолданады және оған сілтеме жасайтынын ұмытпау керек. Ал журналистер артында блогерлердің бар екенін үнемі жадында сақтайды және олардың еңбегін бағалайтын адамдардың бар екенін тағы біледі, осындай бәсекелестік тек материалдың сапасын жақсартады.
?: Блогосфераның ресми емес этикалық кодексі бар ма?
Р: Мен өз кодексімді құрастырдым және оны өзімнің онлайан-кітабыма енгіздім. Оны қолданам деген адам үшін еш қарсылық жоқ. Бірақ бәріне ортақ этикалық нормалар мен ережелер кодексі жоқ. Әлем торында миллиондаған блог бар болғандықтан, олардың бәріне қолданған материалға сілтеме жаса деп айта алмайсын.
?: Блогтың сәтті жазылуына, таңымалдылығына не әсер етеді?
Р: Жақсы блогер басқаларға қызықты тақырыпта материал дайындау керек. Бұл ең дұрыс формула. Бұндай адамдар оқырманның көкейіндегі сауалдарына жауап беруге тырысады және бұндай блогтар жиі жаңартылады. Блог жүргізуші шынымен де жақсы автор болуы тиіс немесе бәріне ортақ көзқарастың арқасында пікірлерін, ой- тұжырымдарын ортаға салады.
?: Блогтың таралу үрдісі кезінде сізді таң қалдырған нәрсе?
Р: Мені бәрінен де таң қалдырғаны - блогтардың саны. Басында мен блогтардың саны 500 және әрқайсымыздың мыңдаған оқырман саны болады деп ойлағам. Бірақ шын мәнісінде миллиондаған блог пайда болды, ал әр блогтың оқырман саны орта есеппен алғанда 6-7 адам. Меніңше, мәселе оқырман санында емес, ал блог оқырмандарының сегментінде, яғни 6-7 адам болса да, ақпаратыңызды қажет деп санайтын және үнемі оқитын тұрақты оқырман саны.
http://www.washprofile.org/ru/node/6665

Блог тарихынан

Washington (Post?) Profile газетінің пайымдауынша, алғашқы блогтың иесі Тим Бернарси-Ли. Ол өз блогында 1992 жылдан бастап жаңалықтарды жариялай бастады. Ал 1996 жылдан бастап блогтар таңымалдылығы арта бастады.1999 жылдың тамыз айында Сан-Францискодағы компьютерлік Pyra Labs компаниясы Blogger деген сайт ашқан еді. Бұл компания сол кезде алғашқы тегін блогтық қызмет көрсетті. Кейін Bloggerді Google сатып алды. 2004 жылдың аяғында Apple компаниясы өзінің жаңа тауарлар жайлы ресми мәлімдемеден бұрын ақпарат жеткізген блоггерлерді сотқа тартып, ақпарат көзің көрсетуді талап етеді. Бірақ 2 жылдан кейін компания блогерлердің кінәсін дәлелдей алмады. 2006 жылы сот: «блогерлер журналистер сияқты ақпараттың көзің көрсетпеу құқығына ие»,- деп шешті.
Блог күні (BlogDay).
Тамыз айының 31ші күні. Бұл күні әр пайдаланушы өзіңе ұқсамайтын тақырыптағы 5 блогқа сілтеме жасайды. Бұл мереке батыста пайда болып, алғаш рет 2005 жылы тойланды. 2005 жылғы блог туған күнінде Google индексінде 30 мың жаңа бет пайда болды.
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BB%D0%BE%D0%B3

Журналистер мен блогерлер:бәсекелестік әлде әріптестік пе?

Блогерлер – бұл жаңа техноэлита.
Анатолий Ализар (аударылған) Ең танымал журнал мен газеттің журналистері технологиялық фирмалардың баспасөз-конференцияларына келіп, төрдегі орындардың бәріне блогерлер жайғасқанын көріп жатады. Шынымен де, Америкада бұл қалыпты жағдай. Блогерлер ноутбуктарымен келіп, қай оқиға, жиналыс болмасын, дәл сол сәтте, жаңалықтарын интернетте жариялайды. Бұқара халықтың көп бөлігі блогтарды жиі оқиды, себебі бұнда жаңалық реалды уақытта жаңартылып отырады. Ертеңгі газеттің шығуын ешкім күткісі келмейді, себебі кеше болған жаңалық - ертеңгі тарих. Wall Street Journal қағаз басылымдарының технологиясы бағанының редакторы өзінің пікірімен бөлісіп: «Революция тура жоспарлағандай болып шықпайды,- деп жазады Ли Гомес (Lee Gomes). -Дәл қазір бұл технологиялық блогтардан көруге болады. Олар шынымен де блог жақтастары айтқандай, өте маңызды, бірақ маңыздылығы басқада». Бұрын дәстүрлі БАҚтың барлық жаңалықты жедел түрде жеткізу мүмкіндігі болмайтын және олардың орнына арнайы блог армиясы келіп, бүкіл технологиялық жаңалықтар жайында хабардар ете бастады, деп болжамдайтын. Қазір блог саны аспандағы жұлдыздармен тең болса да, шынымен бұқараға ықпал жасай алатын блогтар аз, олардың өзі сарапталудан өткен техноэлита. Яғни, Гоместің ойынша, біз блогерлердің пролетарлық ақпараттық эволюциясын емес, элита орнын басқан қарапайым құбылысты көре алдық. Ақпараттық билік біреудің иелігінен екіншісіне көшті - дәстүрлі медиа қолынан блогерлер қолына. Бір қарағаннан бұл даулы тезис, бірақ тәжірибе жүзінде жүздеген ең үздік технологиялық блогтарды сараптайтын арнайы бағдарлама ең қызықты тақырыптарды сағат сайын қадағалайды және бұл тақырыпқа байланысты кім және не деп айтқанын көрсете алады. Бұл бағдарлама бүкіл блогосфера үшін кристалдандырудың соңғы нүктесі. Егер де бір беттің күнделікті жаңартылуын қадағалайтын болсақ, онда күн сайын бірдей блогтардан цитата келтіретінің байқауға болады және ондағы есімдер де, блогтар да - бір, олардың ақпараты толқын сияқты блогосфераға таралады. Бір блогқа күніне неше адам кіргенін ең ірі газеттің таралымымен салыстырмасақ та (ең көп аудитория 10-12 мың адам), олардың техноэлитаға (менеджерлер, кәсіпкерлер, инвесторлар және шешім қабылдайтындарға) деген ықпалы зор. Мысалы, TechCrunch деген кішігірім блог бар, ол стартаптар, Web 2.0 өкілдерінің жаңа толқыны туралы ақпарат береді. TechCrunch блогының жүргізушісі-Майкл Аррингтон қаржыландыруды іздейтін венчурлық инвесторлар және кәсіпкерлер арасында көп танымал. Кәсіпкерлердің Аррингтонмен кездесудің мақсаты бір - автор өз блогында олардың есімдерін атау үшін. Олар Аррингтонға, өзінің жүйесі бар демо түріндегі CD ұсына алмай, қиналуда. Арингтонның блогын венчурлық инвестор немесе Google, не Yahoo басқарушыларының бірі оқып(олар TechCrunchты міндетті түрде оқиды), жаңа есімдерді байқауы мүмкін, әрине, бұл маңызды келісім-шарттың баспалдағы да болуы мүмкін.
Техноэлитаның назары дәстүрлі БАҚтан блогтарға ауысты. Бірақ бұрынғы медиалық әлеміндегідей ықпал жасайтын газеттерге ұқсас, бұнда да Аррингтон сияқты пәрмені бар блогтар көш басында. Бір жағынан блогосферада әділетті түрде сараптау жасалады, яғни ең талантты блогерлер ғана алдыға шыға алады. Сондықтан да Аррингтонның орнында одан талантты, тәжірибесі мол, дәлірек болжам жасай алатын басқа біреу болуы мүмкін...
http://www.isramir.com/content/view/2934/189/1/0/

Блогерлердің сөзбостандығына жасайтын ықпалы

Авторы Жюльен Пэйн. (аударылған)
Блогтар адамдарды таң қалдырады немесе толғаңдырады. Біреулері оларға сенбейді, біреулері онда ақпараттың жаңа форма авангардын байқайды. Бір нәрсе белгілі:олар АҚШтан бастап Қытай мен Иранға дейінгі түрлі мемлекеттердің медиаларына түрткі жасайды. Блогтарға әзір баға беру ерте. Біз 10 жылдықтар бойы газет оқып, телевидение мен радионы тыңдаймыз және жаңалықты комментарийден, таблоидты салмақты журналдан, көңіл көтеруге арналған бағдарламаны деректі фильмнен тез айыруға үйрендік. Бірақ, блогқа қатысты әлі де болса тұрақты бағытымыз жоқ. Бұл «онлайндық күнделіктер» өз арасында дәстүрлі медиадан гөрі қиын бөлшектенеді. Жаңалықтар сайтын жеке форумнан, ғылыми зерттеулер сайтын қажет емес фактілердің қосындысынан туратын сайттан айыру қиын.Аудиторияны өз ақпаратына сендіру үшін кейбір блогерлер өзіндік этикалық нормаларды жасайды. Соған қарамастан интернетте сенімсіз ақпарат өте көп және пайдаланушылар әлі де болса өзара дөрекі әңгімелесуді қойған емес. Блог мамандығы, техникалық біліміне қарамай, барлық адамдар үшін материалды жария ету мүмкіндігіне ие. Бұдан шығатын қорытынды-нашар және қызықсыз блог саны қызықты және сапалы блогтар санымен теңбе тең. Блог-сөзбостандығын жүзеге асыратын бірден бір құрал. Бұрын ақпараттың белсенді емес тұтынушысы жаңа журналистиканың қолданушысына айналды. Бұл жайында американдық блогшылардың бастаушысы Дэн Гиллмор:«адамдарға адамдар үшін жасалатын... халықтық журналистика» деп айтады. Дәстүрлі медиа қатты цензураға алынған мемлекеттерде блогерлер жалғыз нағыз журналистер, өйткені олар тәуелсіз жаңалықтарды жариялап, билікке қарсы пікірлерін айта алады. Көп блогерлер сол себептен басбостандығынан да айырылған. Жеке бет авторларының ішінде блог жүргізуді өз міндеті, қажет ісі немесе ермегі деп санайтындар бар. Олар өзін 1000даған пайдаланушының көзі мен құлағымын деп есептейді...
Image: Reporters Without Borders/www.rsf.org

Блогосфера

«Блогосфера» - термины блог әлемінің жалпы бейнесі және Интернеттегі олардың жеке бөлігі саласында қолданылады. Негізінде, блогосфераның құрылымында мазмұнынан тәуелсіз әр жеке блог орналасады. Барлық блогтардың саны қанша екенін анықтау
қиын, бірақ танымал Technorati (http://www.technorati.com/) іздеу қызметі 2006 жыдың сәуір айына дейін 36.8 миллион вебсайт пен веблог тауып алды. Олардың мағлұматтарына сүйенсек, күн сайын 75000 блог өз өмірін бастап, күн сайын 1.2 миллион жаңа хабарлама қосылады екен. Бұл тек қана Technoratі зерттеп тапқан блог саны, ал дүниежүзінде бұдан басқа миллиондаған қаншама блог бар... Блогосфера әлем сияқты кішігірім қоғамдастықтарға бөлінеді. Мысалы, Ресей блогосферасы орыс тілінде, Ресейде орналасқан және Ресей жайында жазылатын блогтардан, армян тілді блогосфера әртүрлі тақырыпта жазылған армян тіліндегі блогтардан тұрады. Блогосфера әрқилы себепке байланысты жіктелуі мүмкін және әр жеке блог әр түрлі блогосфераның бөлігі бола алады.
фото- httpvkontakte.ruclub158463

Блог турасында...

Таныстарыма дипломдық жұмысымның тақырыбы блог, блог бастадым деген кезде мынадай сұрақты жиі естимін: «Веблог немесе блог дегеніміз не?» Жауап беру қиын емес сияқты, бірақ...сонымен
Блог - бір адам жаза алатын онлайндық күнделік ретінде де, жалпы редакторлар командасымен ұйымдастырылатын вебсайт та бола алады. Көп блогтар бір адаммен жазылады және бұндай блогтардың оқырманы-автордың туыстары мен достары болуы мүмкін. Басқалары баспасөз басылымдары сияқты үлкен аудиторияға бағытталып, жаңалық, сараптамалық мақалаларды қамтиды. Кейбір блогтар аз оқылса, кейбіреулердің күніне 100деген, 1000даған кірушісі болады. Блогтар әртүрлі пішін мен көлемде болғанымен, мынадай ұқсастықтарға ие:
-Хронологиялық кері тәртібі, яғни соңғы хабарламалар беттің үстінде орналасады;
-Бұрынғы хабарламалармен танысу үшін архивтердың болуы;
-Комментарий қалдыру үшін оқырмандарға арналаған секция;
-Басқа сайттарға сілтемелер(«blogroll»-сілтеме тізімі);
-Блогқа жазылу үшін ақпараттың синдикациясы;
Блогтардың мазмұны алуан түрлі. Көп блогтар жеке басқа байланысты ақпаратпен қамтылса, енді біреулері жаңалықтарға сараптама жасайды, саяси мәселелерге немесе адамдарды қызықтыратын тақырыптарға арналады. Көп блогтар бұл категорияның біреуіне де жатпайды. Егер блогтарға жалпы мінездеме беретін болсақ, олардың жеке адамның пікірін білдіріп, автордың көңіл-күйіне тікелей байланысты екенін байқаймыз, материалдың тақырыбы мен мазмұнының құбылмалы болуы да осыдан. Веблогтар негізінде жеке вебсайт түрінде болып келеді және жиі жаңартылып, дискуссия мен «әсер ету» мүмкіндіктеріне ие.

Азаматтық журналистика және блоггинг

«Біздің аудитория біз жазған феномендер мен құбылыстарды түсіндіруге көмектеседі. Оқырман біз білмеген фактілермен бөлісе алады. Керек ақпаратты қоса алады. Олар бізге қосымша сұрақ қоя алады. Сонымен қатар, бізді сынай алады.» Dan Gillmor
«Журналисттік кәсіби білімі жоқ адамдар құру, жақсарту, бақылау үшін жаңа технологияларды пайдаланады»
Mark Glasse
«Азаматтық журналистер-бұл біз бұрын аудитория деп атаған адамдар»
Jay Rose